Ontstaansgeschiedenis van het Jenaplanonderwijs

Vanaf 1924 is aan de oefenschool voor aanstaande leraren, verbonden aan de Universiteit van Jena in Thüringen, een type onderwijs ontwikkeld dat later de naam Jenaplan kreeg. Door de nauwe binding met de universiteit werd het Jenaplan een wetenschappelijk gefundeerde onderwijsaanpak. Petersen liet jarenlang door zijn docenten, assistenten en studenten in de oefenschool onderzoek doen. Uit het rijke aanbod van vernieuwingen in zijn tijd een doordachte selectie gemaakt. Aangevuld met zijn eigen ervaringen en die van zijn eerste groepsleider Hans Wolff heeft daaruit een origineel schoolconcept ontwikkeld. Zijn bedoeling was om met het Jenaplan het bestaande onderwijs te vernieuwen. Jenaplanscholen mochten geen buitenbeentjes zijn. Het zou het gangbare onderwijs voor iedereen moeten zijn, ongeacht rang of stand.
De Jenaplanbeweging kende ondanks vele tegenslagen uitbreiding in Duitsland, Engeland en Amerika. Pas in de jaren zestig kwam het Jenaplanonderwijs naar Nederland. De nadruk in de Nederlandse versie van het Jenaplan lag en ligt vooral op de praktische vormgeving van het dagelijks onderwijs. Men nam uit het oorspronkelijke Jenaplan zowel de vormkenmerken als de filosofische achtergrond over en vulde die aan met eigentijdse vernieuwingen.